Projekt współfinansowany przez Warszawskie Inowacje Edukacyjne
E-przewodnik po Dzielnicy Wola
Zabytki wolskie > Kościół Św. Wawrzyńca
Kościół Św. Wawrzyńca

Początki kościoła we wsi Wielka Wola sięgają XIV w., a pierwsza wzmianka o jego istnieniu pochodzi z dokumentu antypapieża Jana XXIII z 1412. Do XVII w. kościół św. Wawrzyńca był kościołem filialnym parafii św. Jana.

W czasie potopu szwedzkiego w 1655 drewniany kościółek spłonął. Został odbudowany w 1660 jako drewniany.

W 1695 z inicjatywy dziekana warszawskiego bp. Mikołaja Popławskiego rozpoczęto budowę murowanej świątyni pod wezwaniem świętych męczenników Wawrzyńca i Stanisława[1]. Fundusze na ten cel ofiarowała królowa Marysieńka Sobieska. Po śmierci króla Jana III Sobieskiego prace zostały wstrzymane, a budowę ukończona dopiero w 1755.

Podczas oblężenia Warszawy przez wojska pruskie w 1794 kościół, który zamieniono na bastion obronny, został częściowo zniszczony. W 1807 został odremontowany i konsekrowany w 1811.

W 1834 kościół został zamieniony na cerkiew-mauzoleum Włodzimierskiej Ikony Matki Bożej, patronki dnia, w którym zdobyto Warszawę. W 1841 wnętrze świątyni przebudowano, dla upamiętnienia zwycięskiej bitwy w ściany cerkwi wmurowano 12 rosyjskich luf armatnich z kulami, które znajdują się w nich do dzisiaj. W 1845 umieszczono tu również 6 tablic z inskrypcjami, upamiętniających uczestników szturmu oraz jego przebieg.

W 1916 świątynia została zwrócona Kościołowi katolickiemu przez niemieckiego gubernatora Hansa von Beselera, a oficjalne przejęcie nastąpiło w 1919. 1 listopada 1923 erygowano nową parafię pw. św. Wawrzyńca.

W 1939 w czasie obrony Warszawy kościół nie ucierpiał. W sierpniu 1944 podczas rzezi Woli w przykościelnym ogrodzie Niemcy zamordowali kilkuset osób (mężczyzn, kobiet i dzieci), a świątynia została podpalona. Na stopniach ołtarza zginął proboszcz ks. Mieczysław Krygier.

Kościół został odbudowany po wojnie. Obecnie jest to budowla jednonawowa, na planie prostokąta, z wieloboczną absydą.

Na zewnętrznej ścianie świątyni znajduje się tablica upamiętniająca Józefa Sowińskiego. W latach 50. w mur przy bramie świątyni wmurowano tablicę pamiątkową Tchorka upamiętniającą ofiary egzekucji z sierpnia 1944.

Kościół przez pewien czas nie był użytkowany. Od roku 2005 ponownie wznowił działalność i jest świątynią odrębnej parafii św. Wawrzyńca na Reducie Wolskiej.

Kościół jest jedną z najstarszych budowli na terenie Woli, a wraz z szańcem jedynymi zachowanymi budowlami związanymi z dawną wsią Wola. Świątynia została wpisana do rejestru zabytków 20 sierpnia 2003 jako element zespołu Reduty Wolskiej.

© Zespół Szkół nr 32 im. K. K. Baczyńskiego w WarszawiePowrót na górę stronyDo góry