Projekt współfinansowany przez Warszawskie Inowacje Edukacyjne
E-przewodnik po Dzielnicy Wola
Historia Woli

Wola to dzielnica - gmina w zachodniej części Warszawy. Jej powierzchnia to 44,5 km2. Od pn. graniczy z Żoliborzem, od pd. Z Ochotą, wsch. granicą Woli jest al. Jana Pawła II, na zach. Stanowi granicę miasta. Wola jest samodzielną dzielnica od 1950 r.

Nazwa dzielnicy pochodzi od wsi Wielka Wola, która została przyłączona do Warszawy w 1916r. Przez wieś tę przechodziły dwa trakty wybiegające ze Stolicy, biegnące mniej więcej wzdłuż dzisiejszych ulic: Długa, Leszno, Górczewska oraz Senatorska, Elektoralna i Chłodna. W latach 1576 - 1764 na łąkach wsi Wielka Wola dobywały się elekcje królów Polski, m.in. Anny Jagiellonki, Stefana Batorego i Stanisława Poniatowskiego. Centrum Pola Elekcyjnego wraz z placem rycerskim i „szopą senatorską” znajdowało się u zbiegu dzisiejszych ulic Gostyńskiej, Banderii, Obozowej, Sołtyka i Lumumby. W latach 1790 - 92, gdy znaczna część wsi Wielka Wola należała do Adama Ponińskiego założono tu cmentarze Powązkowski, Wolski, Ewangelicko - Augsburski, Żydowski. W czasach powstania listopadowego wzniesiono na tym terenie nowe szańce i reduty, z których najsłynniejszą i najważniejszą dla obrony miasta była reduta 59, której bronił gen. Sowiński.

W XVIII w. Wola stawała się coraz ważniejszym ośrodkiem przemysłu rolno - spożywczego. Powstawały tu liczne browary, wiatraki, gorzelnie i cegielnie, które zaopatrywały Warszawę. Zakłady koncentrowały się w rejonie dzisiejszych ulic Grzybowskiej, Waliców i Karolkowej. Od 1845 r. po zbudowaniu linii kolei warszawskiej - wiedeńskiej nastąpił rozwój innych gałęzi przemysłu, tj. metalurgicznego, garbarskiego i włókienniczego. Zakłady przemysłowe skupione były u zbiegu dzisiejszych ulic: Wolskiej, Kasprzaka, Bema. Wola stała się wówczas bazą aprowizacyjną dla Warszawy.

W roku 1916 Wola przyłączona została do Stolicy. W okresie międzywojennym nastąpiła rozbudowa dzielnicy oraz jej ogólna modernizacja. Ważną inwestycją tego okresu była budowa kilku szpitali oraz kolonii tanich domków robotniczych przy ul. Górczewskiej.

We wrześniu 1939 roku Wola stała się głównych terenem walk z okupantem. Była też prężnym ośrodkiem konspiracji, AK, PPS i PPR. Część Woli włączona została przez Niemców w obręb getta, a po wywiezieniu ludności żydowskiej do obozów koncentracyjnych i stłumieniu powstania w getcie zrównana została z ziemią. Powstanie warszawskie trwało na Woli przez 5 dni, to na jej terenach Niemcy toczyli główne ataki na wojska powstańcze. Odbudowana po wojnie Wola zmieniła swój kształt urbanistyczny. Inwestycje budowlane tego okresu zintegrowały Wolę z resztą miasta. W tym czasie dzielnica wyposażona została w pełną infrastrukturę techniczną, mieszkania, zakłady pracy, szkoły, przedszkola, żłobki, oraz tereny rekreacyjne - największym jest Park Moczydło (60 ha), oddany do użytku w 1971 r., który jest kompleksem sportowo - wypoczynkowym z otwartymi zbiornikami wodnymi i zróżnicowanej rzeźbie terenu.

Cały dorobek tamtego okresu stanowi obecnie bogaty zbiór zabytków historii kultury.

© Zespół Szkół nr 32 im. K. K. Baczyńskiego w WarszawiePowrót na górę stronyDo góry